مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری ها (CDC) و سازمان بهداشت جهانی (WHO) در ابتدای همه گیری این بیماری استفاده از ماسک را لزوم نمیدیدند . اما امروزه توصیه آنها در مورد استفاده از ماسک تغییر کرده و استفاده همگانی از ماسک را واجب میدانند. در اینجا مصاحبه ای می خوانید با دکتر جورج رادرفورد اپیدمیولوژیست دانشگاه سانفرانسیسکو و دکتر پیتر چین هونگ متخصص بیماری های عفونی.

1* چرا سازمان بهداشت جهانی نظر اولیه خود را در مورد ماسک زدن تغییر داد؟

دکتر چین هونگ میگوید اول اینکه سازمان بهداشت جهانی در ابتدا فکر نمیکرد چنین موج گسترده ای از شیوع بیماری مواجه شود.بنابراین فکر میکردند لزومی ندارد همه مردم به خاطر یک بیماری ساده ماسک بزنند که البته این بخاطر عدم اطلاعات کافی و تست های انجام نشده کافی بود.

دکتر رادرفورد معتقد است دلیل اصلی بخاطر محدود بودن تعداد ماسک های فیلتر دار و جراحی بود که مطمئنا باید برای کادر بهداشت ذخیره می شد.

دلیل دیگر ممانعت از اعلام ماسک زدن همگانی به خاطر این بود که حتی در خود امریکا در ابتدا مردم حاضر به رعایت کردن پروتوکل های بهداشتی نبودند چه برسد به زدن ماسک چیزی که تاکنون با وجود این همه گیری و کشته بسیاری از مردم در جهان پوشیدن ماسک را رعایت نمیکنند.

و در نهایت توصیه اولیه سازمان بهداشت جهانی مبنی بر پوشیدن ماسک برای افراد دارای علائم بود که بعدا مشخص شد افراد ناقل این بیماری بیش از هرکس دیگری در ابتلای مردم به این بیماری دست دارند. بنابراین تصمیم برای زدن ماسک توسط عموم مردم بعدها و پس از همه گیری آن اعلام شد.

2* چه شواهدی برای اثر بخشی استفاده از ماسک در پیشگیری از کورونا موجود است ؟

چندین نظریه و استدلال برای اثر بخش بودن استفاده از ماسک در پیشگیری از کورونا وجود دارد.

اولین استدلال این بود که ماسک ها قطرات پخش شده از دهان افراد که اندازهای بین 20 تا 500 میکرومتر دارند و موقع حرف زدن به راحتی به اطراف پخش می شوند را میگیرد. همچنین ثابت شده است در افراد با علائم آنفلوانزا و سرماخوردگی معمولی تعداد این قطرات بشدت افزایش مییابد و استفاده از ماسک در برابر چنین بیماری هایی یک امر واضح و تایید شده است.

در یک مطالعه که اخیرا درمجله Health Affairs که در  15 ایالت کلمبیا صورت گرفت مشخص گردید میزان ابتلا به کورونا قبل و بعد از استفاده همگانی از ماسک طی مدت 5 روز و 3 هفته تفاوت معنی داری نشان میداد. در مطالعه ای دیگر در 198 کشور نیز آن هایی که مردم حامی سیاست های دولت ها برای پوشیدن ماسک بودند میزان ابتلا و مرگ و میر کاهش یافت.دو مورد گزارش قانع کننده همچنین حاکی از آن است که ماسک ها می توانند از انتقال کورونا در سناریوهای پرخطر جلوگیری کنند. در یک مورد ، مردی از چین به تورنتو پرواز کرد و متعاقباً برای COVID-19 مثبت آزمایش کرد. او سرفه خشک داشت و در پرواز ماسک پوشید و همه 25 نفر نزدیک به او در پرواز آزمایش COVID-19 را منفی کردند. در مورد دیگر ، در اواخر ماه مه ، دو آرایشگر در میسوری در حالی که به بیماری COVID-19 مبتلا بودند ، با 140 مشتری تماس نزدیک داشتند. همه ماسک پوشیدند و هیچ یک از مراجعان آزمایش مثبت نبودند.

3* آیا ماسک زدن فقط خود افراد را مصون بیماری می کند یا اطرافیان را هم شامل میشود ؟

دکتر چین هونگ مشخصا استفاده از ماسک برای پیشگیری از افراد دارای علائم بیماری مانع گسترش ویروس می شود اما افراد نزدیک به بیماران در محیط جامعه با پوشیدن ماسک مانع انتقال قطرات حامل این ویروس به دهان و بینی خود می شوند. اما چالشی در اینجا و جود دارد که این قطرات از طریق چشم هم قابلیت انتقال دارند.

4* چه تعداد افراد برای کاهش زنجیره انتقال بیماری نیازمند پوشیدن ماسک هستند ؟

دکتر رادرفورد میگوید تصور استفاده 100 درصد افراد از ماسک آسان نیست اما اگر 80 درصد افراد از ماسک استفاده کنند بسیار در پایین آمدن آمار کمک کننده خواهد بود. در آخرین پیش بینی موسسه ارزیابی معیار هاس بهداشتی مشخص گردید اگر از زمان پیدایش کورونا 95 درصد افراد ماسک میزدند تاکنون جان بیش از 33000 نفر نجات داده شده بود. در کل اگر در جامعه ای با تعداد افراد درگیر با این بیماری زندگی میکنید از هم اکنون نیز می توانید با پوشیدن ماسک جان خود و بسیاری از افراد را نجات دهید.

5* آیا نوع ماسک مهم است ؟

در حالت کلی میتوان گفت هر ماسکی که دهان و بینی را پوشش دهد مفید هست .دکتر چین هونگ معتقد است بهترین ماسک آن نوعی است که شما با آن راحت هستید. ماسک های جراحی برای استفاده عموم راحت تر هستند و قدرت بالایی نسبت به ماسک های خانگی و پارچه ای دارند . و همینطور ماسک های n95 برای استفاده در افراد شاغل در محیط های بیمارستانی توصیه میگردد. دکتر رادر فورد و چین هونگ هر دو معتقدند ماسک های سوپاپ دار که معمولا با ماسک های فیلتر دار اشتباه گرفته می شوند برای پیشگیری از این بیماری کارایی ندارند. چراکه دریچه آنها هنگام بازدم باز می شود و تمام قطرات را به بیرون هدایت میکند. در صورت استفاره از چنین ماسکی حتما باید ماسک جراحی از روی آن ها پوشیده شود.

6* آیا با رعایت فاصله اجتماعی باز هم نیاز به پوشیدن ماسک هست ؟

دکتر چین هونگ معتقد است سه راه پوشیدن ماسک شستن دست ها و حفظ فاصله اجتماعی سه عنصر اساسی در پیشگیری از این بیماری می باشند. با این وجود مهمترین عامل پیشگیری کننده همانا استفاده از ماسک می باشد زیرا در مقایسه با ضد عفونی کردن گوشیتان میتوان گفت هنوز دلایل قاطعی مبنی بر انتقال ویروس از سطوح آلوده وجود ندارد در حالیکه همه دانشمندان بر انتقال بیماری از طریق قطرات اتفاق نظر دارند.دکتر رادر فورد معتقد است هر دو مورد پوشیدن ماسک و رعایت فاصله اجتماعی در پیشگیری مفید هستند اما نقش ماسک برجسته تر است.

منبع : https://www.ucsf.edu