استازولامید

ACETAZOLAMIDE


طبقه بندی : 

دارویی: مهارکننده کربونیک آنهیدراز.  بالینی: ضد گلوکوم، ضد تشنج، دیورتیک، قلیایی کننده ادرار 

موارد استفاده: درمان گلوکوم (زاویه باز ساده مزمن، ثانویه، حاد زاویه بسته)، کنترل فشار داخل چشم قبل از جراحی درمان کمکی در کنترل تشنج، ادم (القا شده توسط دارو یا مرتبط با نارسایی قلبی)؛ کاهش یا جلوگیری از بروز شدت علائم مرتبط با بیماری حاد ارتفاع (acute altitude sickness).

Off - label : تحریک کننده تنفسی در COPD، آلکالوز متابولیک.

 موارد احتیاط :

منع مصرف: حساسیت به استازولامید و سایر سولفونامیدها؛ بیماری شدید کلیوی اکیدی، بی کفایتی آدرنال، اسیدوز هیپوکلر میک، هیپوکالمی، هیپوناترمی، تجویز طولانی مدت در بیماران با گلوكوم زاویه بسته غیراحتقانی مزمن .

احتیاطات: پره دیابت، دیابت شیرین، نقرس، اسیدوز تنفسی، اختلال کلیوی خفیف تا متوسط .

مصرف در حاملگی : گروه C .

عملکرد: آنزیم کربونیک انهیدراز را مهار می کند. اثر درمانی: ترشح سدیم، پتاسیم، بیکربنات و آب در کلیه ها را افزایش میدهد؛ تشکیل زلالیه را کاهش می دهد؛ موجب تأخیر در تخلیه غیرعادی از نورون های CNS میشود.

فارماکوکینتیک: به خوبی از لوله گوارش جذب می شود. اتصال به پروتئین ۹۰٪. به شکل تغییر نیافته در ادرار ترشح میشود نیمه عمر: قرصها: ۱۵-۱۰ ساعت.

تداخلات

دارویی: ممکن است سطح / اثرات ضد تشنج ها (باربیتوراتها، هیدانتوئین ها)، ضد هیپرتانسیون ها، کاربامازپین، ممانتین، سیکلوسپورین و آمفتامین ها را افزایش دهد. داروهای گیاهی: شیرین بیان (licorice) ممکن است سدیم و پتاسیم سرم را افزایش دهد. مواد غذایی :موردی شناخته نشده است.

مقادیرآزمایشگاهی : ممکن است آمونیاک، بیلی روبین، گلوكز، كلسيم، اوریک اسید و کلرید سرم را افزایش دهد؛ ممکن است بیکربنات و پتاسیم سرم را کاهش دهد. 

اشکال دارویی :

تزریقی :  500mg

قرص: 125mg – 250mg

ناسازگاریهای داخل وریدی : دیلتیازم (Cardizem)

سازگاریهای داخل وریدی : پنتوپرازول، رانیتیدین .

موارد مصرف :

 گلوكوم زاویه باز 

 گلوکوم ثانویه یا حاد 

ادم 

صرع 

بیماری ارتفاع 

تنظیم دوز در اختلال کلیوی

کلیرانس کراتینین
فواصل دریافت دوز
10-50ml/min
کمتر از 10ml/min
هر ۱۲ ساعت
توصیه نمی شود


تنظیم دوز در اختلال کبدی: در سیروز و اختلال عملکرد شدید کبدی منع مصرف دارد. 

عوارض جانبی :

شایع: خستگی، اسهال، افزایش ادرار یا فرکانس آن، کاهش اشتها / وزن، تغییر چشایی (فلزی)، تهوع، استفراغ، پارستزی، بی حسی اطراف دهان. کمتر شایع: افسردگی، خواب آلودگی. نادر: سردرد، حساسیت به نور، گیجی، وزوز گوش، ضعف عضلانی شدید، از دست رفتن چشایی .

اثرات منفی/ واکنشهای سمی :

درمان طولانی مدت ممکن است منجر به وضعیت اسیدوتیک شود. نفروتوکسیسیته / هپاتوکسیسیته گاهی رخ می دهند و با ادرار/ مدفوع تیره، درد قسمت تحتانی کمر، یرقان، سوزش ادرار، کریستالوری، کولیکا سنگ کلیوی تظاهر می یابد. سرکوب مغز استخوان ممکن است رخ دهد و با آنمی آپلاستیکه ترومبوسیتوپنی، پورپورای ترومبوسیتوپنیک، لکوپنی، آگرانولوسیتوز و آنمی همولیتیک تظاهر یابد. 

ملاحظات پرستاری

 ارزیابی اولیه: گلوکوم: مردمک درگیر را از نظر دیلاتاسیون و پاسخ به نور ارزیابی کنید. راجع به پتانسیل ناراحتی چشم و کاهش حدت بینایی سؤال کنید. صرع: شرح حال اختلالات تشنجی را اخذ کنید (بلندی، شدت، طول تشنج ها، وجود aura، سطح هوشیاری [LOC] )

مداخلات/ بررسی ها : بیمار را از نظر اسیدوز کنترل کنید (سردرد، لتارژی که به خواب آلودگی پیشرفت کند، سرکوب CNS تنفس کوسمال).

آموزش به بیمار/ خانواده : سوزن سوزن شدن / ترمور در دستها و پاها، خونریزی یا کبودشدگی غیرعادی، تب توجيه نشده | گلودرد، و درد پهلو را گزارش کنید. و از انجام فعالیت هایی که نیازمند هوشیاری و مهارت های حرکتی می باشند، تا زمان تعیین پاسخ به دارو خودداری کنید. • ضد آفتاب مصرف کنید و لباس های محافظت کننده بپوشید.